صادرات غیرنفتی ایران در ماههای اخیر همچنان بر محصولات معدنی و فلزی متکی مانده و کاتد مس یکی از اقلام ثابت در سبد صادراتی گزارش میشود. این محصول، بهدلیل تقاضای پایدار در صنایع پاییندستی و قابلیت حمل و نگهداری سادهتر نسبت به کنسانتره، جایگاه خود را در مسیرهای صادراتی حفظ کرده است.
با این حال، فعالان بازار میگویند صادرات کاتد مس بیش از آنکه با محدودیت تولید مواجه باشد، تحت تأثیر مسائل اجرایی و مسیر معامله قرار دارد. چالشهایی مانند انتخاب مسیر حمل، تطبیق اسناد، بیمه محموله و ساختار پرداخت، نقش تعیینکنندهتری نسبت به قیمت جهانی ایفا میکنند.
بخش قابلتوجهی از محمولههای کاتد مس ایران به بازارهای منطقهای و آسیایی هدایت میشود؛ بازارهایی که حساسیت کمتری به برند مبدأ دارند اما در عوض، روی تحویل بهموقع و شفافیت اسنادی تمرکز میکنند. در همین چارچوب، هرگونه تأخیر یا ابهام در اجرای قرارداد میتواند مزیت قیمتی را بهسرعت خنثی کند.
برخلاف تصور عمومی، صادرکنندگان این حوزه تأکید دارند که مسأله اصلی «یافتن خریدار» نیست، بلکه همراستا کردن توان تولید با الزامات واقعی صادرات است. معاملهای که روی کاغذ سودآور بهنظر میرسد، اگر مسیر اجرایی آن از ابتدا دقیق طراحی نشود، بهسادگی متوقف میشود.
در مجموع، کاتد مس همچنان یکی از ستونهای صادرات غیرنفتی ایران باقی مانده، اما تداوم این جایگاه بیش از هر چیز به مدیریت ریسک عملیاتی و انضباط در اجرای معامله وابسته است، نه صرفاً ظرفیت تولید یا نوسان بازار جهانی.
